"Ciacho"
komedia
Polska 2009
reżyseria: Patryk Vega
scenariusz: Patryk Vega, Dominik Matwiejczyk
zdjęcia: Wojciech Zieliński
wyk. Marta Żmuda-Trzebiatowska, Marcin Bosak, Paweł Małaszyński, Tomasz Karolak, Joanna Liszowska, Tomasz Kot, Danuta Stenka, Cezary Żak, Marieta Żukowska, Wojciech Mecwaldowski
produkcja: Magic Hour
premiera 8.01.2010
dystrybucja: Syrena Films

Przeciwko takiemu rodzajowi rozrywki, jaki reprezentuje film Patryka Vegi, wytoczono zaciężne działa krytyki dekady temu: wzmaga bierność, nie sprzyja rozwojowi, nie uczy tego, jak pogłębiać własną świadomość oraz przede wszystkim tego, jak uczyć się dojrzałego rozumienia świata poprzez docieranie do głębokich wartości i odnoszenie się do wyższych celów, niż ludyczne. Ale przepis na komedię nowego typu w polskim kinie - mimo ciekawych zawiłości scenariusza i śmiałych efektów pirotechnicznych – wydaje się znany i podobny do tego, do czego odwołał się już wcześniej na przykład twórca filmu „Job”. To sprawdzone dowcipy i gagi, które przewijają się w wersji obiegowej - a to jako humor zeszytów szkolnych, a to rodzaj miejskich legend. W „Ciachu” korzysta się ponadto z zanikającej popularności Krzysztofa Kononowicza, który chciał, żeby w Białymstoku nie było niczego; oraz niejakiej pani Basi, która w Internecie została gwiazdą z powodu jędrnego sposobu przeklinania.

Fizjologiczna wulgarność całości "Ciacha" nie odnosi się jednak szczególnie do próby obnażenia tego, kogo uczyniliśmy swoimi idolami, nawet jeśli przebrany w aksamitny garnitur Kononowicz do złudzenia przypomina niektórych członków polskich elit politycznych mijającego 20-lecia.

Reżyser „Ciacha” nie okiełznał gwiazd małego ekranu, a może nie udało im się wspólnie przedrzeć przez barierę słabego aktorstwa. Marta Żmuda-Trzebiatowska jako twarda, zdecydowana policjantka, Marcin Bosak - zagubiony i tak roztrzepany, że aż potargany, informatyk oraz Paweł Małaszyński usiłujący zagrać osobę autentycznie niedorozwiniętą – mieli zabłysnąć w rolach, o których mówi się, że przełamują ich dotychczasowy wizerunek. Tylko ostatni z rodzeństwa – w tej roli Tomasz Karolak – pozostaje dokładnie taki jak zwykle i o przełamywaniu czy graniu przeciwko własnemu emploi nie może być akurat mowy. Odtwórczyni głównej roli miała za zadanie wcielić się w dziewczynę tak przebojową, a jednocześnie pełną niewymuszonego luzu, że zdolną do pochwalenia się fryzurą na wzgórku Wenery i pokazania piersi na sali widzeń.

Postać Basi Żmudzie-Trzebiatowskiej się udała - na ekranie widzimy płaczliwą policjantkę, która nie umie poprawnie trzymać broni, a jej serce mięknie na widok ukochanego Jana, skorumpowanego gliny. Bohaterka nieco twardnieje, gdy przechodzi do przechwycenia karetki pogotowia nafaszerowanej kokainą, ale po akcji wzrusza się nadmiernie z powodu niepotrzebnych ofiar. Basi zależy na odniesieniu sukcesu i medialnego rozgłosu, ale zamiast spodziewanego awansu dostaje wyrok skazujący (bandyci prowadzący ambulans zeznają, że napadła na nich policja). Kobieta ląduje w areszcie, prokurator ledwie może się opamiętać, żeby nie zażądać najwyższego wymiaru kary, a niedorobiona adwokatka Ela przyznaje się, że dotychczas pracowała tylko przy rozwodach. Koniec końców przyda się jedynie jako druga do pary dla brata Basi Karolka, tak niedorozwiniętego, że z trudem domyślającego się czego chce od niego obca dziewczyna.

Karolek bezskutecznie zdaje egzaminy na antyterrorystę, ale zniżyć się do jego poziomu nie można nawet kładąc się na podłodze. W akcji pomocy siostrze jego rola okaże się kluczowa, gdy przyjdzie do wysadzania, używania gazów łzawiąco-rozweselających oraz zainstalowania końskiej dawki pigułek gwałtu w automacie z kawą.

Niedobrana trójka braci połączy siły we wspólnym działaniu. Dwaj pozostali to Dawid ginekolog („Zajrzę do pani”) oraz informatyk Krzyś z bujnie obdarzoną żoną oraz bliźniakami, którymi się opiekuje w czasie, gdy żona bez opamiętania sprzedaje i kupuje w Internecie aktywa pomnażając ich majątek. Ginekolog odbierze podczas akcji poród przez telefon, a informatyk zajmie się paraliżowaniem ruchu kołowego na mieście oraz dostosowaniem zdalnych instrukcji do poziomu opiekunki do psów, jaką zatrudnił do dzieci. Wespół w zespół odbiją policyjną karetkę z Basią, ale to nie będzie koniec ich przygód.

Sukces fenomenalnego „Pitbulla” dowodzi, że warto mieć instynkt do gatunku, a najlepiej współpracować z aktorami, których nazwiska brzmią: Gajos, Stroiński, Grabowski. Patryk Vega powinien być może wrócić do realizowania bardziej mrocznych pomysłów, takich jak planowana swego czasu ekranizacja poczytnego cyklu powieściowego o komisarzu Mocku rozwiązującym zagadki kryminalne w Breslau.

Jedyna pociecha z tego taka, że skoro film przyciągnął do kin w pierwszy weekend 216 tys. widzów mogą mieć oni poczucie dobrze spełnionego obowiązku, bo część dochodu z biletów (500 tys. zł) zostanie przekazana na konto Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. Dobroczynności od wieków używano jako zabiegu kształtującego wizerunek, a film Vegi jest produktem dobrze zaplanowanej kampanii promocyjnej, która sprytnie ukrywa wady jego produkcji.

W dziedzinie głupich komedii mamy więc ciągle sporo do nadrobienia, ale „Ciacho” jawi się jako ciekawy przykład merkantylizacji polskiego kina ukazujący nową tendencję w dystrybucji filmu porównywalną do pewnego szybkiego systemu gastronomicznego. Zawsze znajdują się amatorzy takiego rodzaju strawy i do nich ta pozycja jest skierowana.

Monika Banach