Stanowisko Stowarzyszenia Wolnego Słowa w sprawie projektu ustawy o zadaniach publicznych w dziedzinie usług medialnych z dnia 16 kwietnia 2009 r.

DO POBRANIA PDF: Stanowisko SWS

WPROWADZENIE

1. SWS uznaje potrzebę działań legislacyjnych pozwalających na usunięcie poważnych patologii, które narastały w radiofonii i telewizji publicznej od lat i poważnie zagrażają ich zdolności do realizacji misji określonej w ustawie o radiofonii i telewizji.

2. SWS pragnie wyrazić nadzieję, że w swym ostatecznym kształcie ustawa zrealizuje zapowiedzi z „Programu wyborczego” Platformy Obywatelskiej z 2007 r., który stwierdzał m.in.:

"Platforma Obywatelska docenia rolę mediów publicznych w demokratycznym państwie. Dlatego uznaje Polskie Radio i Telewizję Polską za instytucje kultury narodowej i traktuje je jako forum debaty społecznej. Media publiczne, będące integralnym składnikiem narodowej kultury, bezstronne i profesjonalne, aktywnie działające na rzecz kształtowania świadomości historycznej, spójności i wysokich standardów życia społecznego, to jeden z ważniejszych elementów funkcjonowania społeczeństwa obywatelskiego.

Platforma Obywatelska wprowadzi licencję programową. Będzie ona określała kilkuletnie zadania programowe publicznych mediów. Ma to zapobiegać nadmiernej komercjalizacji stacji, a jednocześnie stanie się punktem odniesienia podczas okresowej oceny wielkości i źródeł finansowania, a także oceny pracy osób odpowiedzialnych za publiczne media (podkreślenie – SWS).

Organizacja wewnętrzna mediów publicznych musi służyć realizacji zadań programowych, zgodnie z zasadami kultury organizacyjnej nowoczesnych korporacji, gwarantować przejrzystość finansowania i racjonalizację kosztów. Tym celom trzeba podporządkować zmiany organizacyjne.
Organizacja mediów publicznych musi uwzględniać szczególną rolę regionalnych ośrodków publicznej radiofonii i telewizji. Nie tylko uczestniczą one w tworzeniu programu ogólnokrajowego, który powinien bardziej odzwierciedlać życie regionów i ośrodków miejskich, ale przede wszystkim kreują lokalny patriotyzm. (…)

Platforma Obywatelska jest zdecydowana podjąć wysiłki, aby uwolnić media od partyjnych wpływów i obyczaju politycznego, który zasadza się na szkodliwym dla mediów publicznych przekonaniu – kto ma władzę, ten ma telewizję".

SWS stwierdza, że w obecnej formie projekt ustawy odstępuje od celów określonych w „Programie wyborczym” PO, a także w „Uzasadnieniu” dołączonym do projektu, gdzie stwierdza się: „Rada Europy w swojej deklaracji dotyczącej gwarancji niezależności mediów publicznych zaleciła krajom członkowskim Unii Europejskiej (1) wprowadzenie prawnych, politycznych, finansowych i technicznych gwarancji, które zapewnią rzeczywistą niezależność (2) i instytucjonalną autonomię nadawców publicznych, tak aby wykluczyć wszelkie ryzyko politycznego lub ekonomicznego podporządkowania i uzależnienia” (podkreślenie SWS). Należy wyrazić obawę, że zaproponowane w projekcie rozwiązania w istocie zwiększą komercjalizację nadawców publicznych i ich ekonomiczne uzależnienie od finansowania komercyjnego z reklamy, zagrażającego zdolności do pełnienia misji publicznej. Niosą też ryzyko zwiększenia bezpośredniego podporządkowania politycznego.

3. Projektowi nie towarzyszy ocena skutków regulacji, zwłaszcza analiza finansowych skutków zaproponowanych rozwiązań strukturalnych i finansowych. W zgodnej opinii uczestników debaty na temat projektu, zorganizowanego przez Konferencję Mediów Polskich w dniu 9 kwietnia 2009 r., rozwiązania te tworzą groźbę bankructwa w ciągu najbliższych lat nowych samodzielnych spółek regionalnych telewizji publicznej.

4. SWS wyraża obawę, że skutkiem przyjęcia projektu ustawy będzie dalsze osłabienie publicznego charakteru spółek radiofonii i telewizji publicznej. Będą one „publiczne” w sensie własności, jednak w jeszcze mniejszym stopniu będą publiczne w sensie realizowanej misji, gdyż ustawa przewiduje jedynie tworzenie „publicznych” enklaw w komercyjnym programie, natomiast mogą stać się bardziej „rządowe” w wyniku wprowadzenia mechanizmów bezpośredniego oddziaływania rządu na nadawców publicznych.

5. SWS przypomina, że przedstawiło swoje poglądy na temat pożądanych rozwiązań prawnych odnośnie radiofonii i telewizji publicznej w opracowaniu „Koncepcja ram prawnych nowego ładu mediów elektronicznych” z czerwca 2008 r. Poglądy te podtrzymujemy.

-----

(1) Stwierdzenie to można uznać za prawdziwe tylko w tym sensie, że państwa członkowskie UE należą także do Rady Europy, jednak ta ostatnia, jako organizacja odrębna i niezależna od Unii Europejskiej,  adresuje swoje zalecenia do 47 państw członkowskich, wśród których 20 nie należy do UE.

(2) Załącznik do Zalecenie nr R (96) 10 Komitetu Ministrów RE dla państw członkowskich o gwarancjach niezależności radiofonii i telewizji publicznej (o którym mowa w „Uzasadnieniu”) wyjaśnia, że szczególne znaczenie ma tu niezależność redakcyjna.

DO POBRANIA PDF: Stanowisko SWS

informacje za: www.sws.org.pl